menu

Matlab 2: Tổng quan phần mềm Matlab

Đăng lúc 16/02/2018, trong chuyên mục Lập trình Matlab

Bài này giúp bạn làm quen với giao diện của Matlab trước khi đi vào sử dụng và lập trình với nó.

Như đã nói ở bài đầu tiên, matlab là một môi trường lập trình đầy đủ. Điểm cộng rất lớn của nó (và cũng là điểm trừ) chính là trình IDE của nó (tôi gọi là phần mềm matlab cho gần gũi). Phải có phần mềm matlab thì bạn mới có thể chạy được code matlab. Dù rằng bạn có thể viết code matlab bằng bất kỳ trình IDE nào và save dưới dạng file .m nhưng để có thể chạy được nó thì cần phải có phần mềm matlab trên máy và phần mềm này rất mạnh mẽ.

infoXin nhắc lại, loạt bài này chỉ giúp bạn có được kiến thức cơ sở để lập trình matlab và đủ khả năng để có thể tự học và tìm tòi. Do đó chúng tôi không có trách nhiệm phải giới thiệu đủ 100% về matlab.

Tóm tắt một số thủ thuật
  • Chỉnh sửa giao diện (workspace): Thẻ Home > Layout > tùy chọn… hoặc kéo-thả.
  • Thay đổi tên biến hàng loạt: đổi tên một biến > Shift+Enter để đổi hàng loạt biến cùng tên.
  • Thay đổi font và kích thước chữ: Home > Preferences > MATLAB > Fonts
  • Thay đổi phím tắt: Home > Preferences > MATLAB > Keyboard > Shortcuts
    • Tìm kiếm và thay thế: Ctrl+H
    • Mở nhanh file: Ctrl+D ngay tên function.
    • Chạy code: F5
    • Comment: Ctrl+R
    • Uncomment: Ctrl+T
  • Đổi thư mục mặc định: Home > Preferences > MATLAB > General

Chức năng của phần mềm matlab

Dưới đây là một số chức năng tôi thấy chúng ta sẽ rất hay dùng khi lập trình matlab.

  • Giao diện ribbon hiện đại: kể từ matlab 2012 trở đi, giao diện đã có sự thay đổi lớn. Các tùy chọn đã được để trong các tab riêng biệt giống như trên Microsoft Office giúp bạn thao tác nhanh và tiện dụng hơn. Giao diện ribbon.
  • Gợi ý câu lệnh mạnh mẽ (autocompletion): tất cả những câu lệnh từ các thư viện có sẵn hay những lệnh, function do bạn tự định nghĩa đều được gợi ý khi code. Điều này khiến cho việc code bớt sai sót và nhanh hơn rất nhiều. Gợi ý câu lệnh.
  • Hỗ trợ git và quản lý file: phần mềm sẽ hiển thị biểu tượng khác nhau với các trạng thái git khác nhau cho các file trong thư mục đang làm việc để bạn dễ dàng quản lý hơn (cùng chỗ với cột Current Folder). Hỗ trợ git.
  • Hỗ trợ command lines tích hợp (gần giống terminal trên Linux/Macos hay cmd trên Windows) Command lines tích hợp.
  • Môi trường làm việc đa dạng (workspace): bạn có thể chia thành nhiều cột khác nhau để có thể quan sát tất cả trong một. Giao diện tổng quan của phần mềm matlab.
  • Phát hiện lỗi cú pháp thời gian thực và gợi ý sửa nhanh: Mỗi khi bạn gõ sai cú pháp chỗ nào đó (dư dòng, hàm thừa thải, dư hay thiếu biến,…) thì phần mềm đều hiển thị lưu ý khác màu ngay tại vị trí bị lỗi.
  • Nhận biết từ giống nhau: Mỗi khi bạn nhấp đôi chuột vào một tên biến thì nó sẽ tự động đánh dấu hết tất cả các biến cùng tên ở những chỗ khác trong file. Điểm đặc biệt hay nữa là nếu bạn muốn đổi tên cho biến ấy thì phần mềm matlab sẽ hỏi bạn “nhấn Shift+Enter để đổi tên tất cả các biến cùng tên ở những chỗ khác giống vậy. Đổi tên hàng loạt biến.
  • Hỗ trợ file excel: chính vì matlab làm việc hoàn toàn với các biến ma trận nên mỗi khi bạn mở một biến ma trận mxn nào đó thì nó sẽ hiển thị trong một bảng biểu giống excel về biến ấy. Bạn có thể copy từ matlab rồi dán sang excel hay ngược lại các giá trị này.
  • Chức năng debug mạnh mẽ: Debug là chức năng tìm và gỡ rối ở các phần mềm IDE. Bạn có thể đánh dấu một chỗ nào đó trong đoạn code rồi chạy từng bước một để biết lỗi xuất phát từ đâu. Matlab hỗ trợ rất tốt và mạnh mẽ chức năng này.
  • Mở file hàm bằng phím tắt: Trong file đang soạn thảo, bạn chỉ cần chọn một hàm bất kỳ (do bạn tạo ra hoặc có sẵn của matlab) rồi nhấn Ctrl+D là nó sẽ tự động tìm và mở file tương ứng đó lên cho bạn xem. Đỡ tốn rất nhiều thời gian. Mở nhanh file hàm bằng phím tắt Ctrl+D.
  • Hỗ trợ nhiều phím tắt (có thể tùy chỉnh theo ý thích được)

Tổng quan môi trường làm việc

Bên dưới là giao diện tổng quát của matlab sau khi bạn mở lên.

Giao diện tổng quan của phần mềm matlab.

Toolstrip (thanh công cụ)

Đây là nơi bạn có thể điều khiển trình matlab như chạy code, debug, tìm kiếm,… Hãy để ý đến Layout, bạn có thể chọn hiển thị hay không những thành phần khác trong giao diện làm việc này cũng như chọn cách sắp xếp giao diện làm việc sao cho vừa mắt nhất. Ở đây cũng có chức năng Save Layout để giúp bạn lưu lại thiết đặt của mình để sau này nếu có lỡ thay đổi thì có thể quay lại rất nhanh.

Toolstrip và layout

Lưu ý, bạn có thể dùng chức năng “kéo-dính” để kéo 1 khung nào đó vào vị trí mong muốn, xem hình dưới

Sắp xếp không gian làm việc chỉ bằng cách kéo chuột

Current Folder (thư mục hiện tại)

Đây là nơi bạn quản lý các file đang làm việc. Mọi thao tác và câu lệnh đang làm việc đều dựa trên “thư mục hiện tại” này. Nếu bạn chạy một file code ở một thư mục khác thư mục này, matlab sẽ hỏi bạn

Nếu bạn chạy file ở khác thư mục hiện hành.

  • Change Folder: đổi sang thư mục chứa file code mà bạn cần chạy, khi ấy khung Current Folder sẽ tự động chuyển sang thư mục ấy.
  • Add to Path: thêm đường dẫn đến thư mục chứa file mà bạn cần chạy vào trong “Path”. Cái “Path” này có tác dụng là giúp cho matlab nhớ nó bất kể bạn đang làm việc ở thư mục nào thì nó cũng sẽ có thể tìm kiếm trong đây để chạy file mà bạn cần. Ví dụ bạn đã đưa thư mục C:\matlab\test1 vào trong Path nhưng lại đang làm việc trên thư mục C:\matlab\test2. Bây giờ bạn chạy file file.m bên trong test1, theo lẽ thường, matlab sẽ hỏi bạn nhưng bây giờ nó không hỏi nữa vì nó sẽ tự động tìm trong Path và phát hiện có thằng test1 trong đó rồi.

Editor (trình soạn thảo)

Đây là nơi bạn gõ các file code .m (sẽ nói về các file này sau). Mỗi file một tab, bạn cũng có thể chia cột để dễ quan sát (xem hình động ở phần Toolstrip). Lưu ý ở thanh trên cùng, kế bên chữ Editor chính là đường dẫn đến file đang mở

Để ý đến đường dẫn của file đang làm việc.

Workspace (vùng làm việc)

Nơi đây sẽ hiển thị thông tin của tất cả các biến (variable) đang dùng bao gồm tên của chúng, size chúng chiếm trong bộ nhớ, giá trị,…

Command Window (cửa sổ lệnh)

Nơi bạn có thể gõ các dòng lệnh (như cmd trên Win hay terminal trên Linux/Mac).

Command Window

Command History (lịch sử câu lệnh)

Sẽ liệt kê tất cả các câu lệnh bạn đã từng gõ trên Command Window (kể cả ở những lần trước khi bạn mở matlab)

Details (thông tin chi tiết)

Nơi bạn sẽ thấy những thông tin chi tiết của một file đang được chọn trong Current Folder, nó sẽ hiển thị cấu trúc cơ bản của function đang chọn kèm theo những dòng giới thiệu đầu tiên của file ấy (những dòng bắt đầu bằng %).

Một số thủ thuật cần thiết

Khi tôi nói đến Preferences, bạn hãy vào thẻ HOME > Preferences như hình bên dưới

Home > Preferences.

Thay đổi font và kích thước chữ trong Editor

Bạn vào Home > Preferences > MATLAB > Fonts

Chỉnh font.

Tại đây bạn có thể chỉnh font bạn thích, kích thước chữ cũng như tô đậm hay in nghiêng cho chữ. Sau khi tùy chỉnh, bạn cần nhấn Apply > OK.

Thay đổi phím tắt (hotkeys)

Trên Windows, bạn sẽ thấy bộ phím tắt mặc định như trong loạt bài này tôi sử dụng, tuy nhiên trên Linux hay Mac thì có chúc khác biệt. Nếu bạn muốn chỉnh cho bộ phím tắt giống trên Win hay đơn giản bạn muốn chỉnh theo ý thích của mình thì có thể vào Home > Preferences > MATLAB > Keyboard > Shortcuts

Chỉnh phím tắt.

  • Active settings: Tại đây bạn có thể chọn “bộ phím tắt” tương ứng với hệ điều hành như tôi đề cập ở trên. Windows Default Set sẽ cho bạn bộ phím tắt giống như phiên bản trên Windows (tôi đang dùng cái này) và Emacs Default Set là cho Mac/Linux.
  • Ngay khung có dòng Search by action name or shortcut là để bạn tìm kiếm các chức năng/phím tắt mà bạn cần gán. Bạn có thể gõ tên của chức năng (ví dụ “Add to..”) hoặc đơn giản là gõ phím tắt tương ứng (ví dụ nhấn Ctrl+D) để có thể tìm nhanh một lệnh hay phím tắt nào đó.
  • Ngay khung Shortcut for… bên dưới sẽ hiển thị các phím tắt cho chức năng nào đó. Nó cũng sẽ cảnh báo bạn phím tắt nào đang dùng cho chức năng gì vì có thể sẽ có nhiều chức năng dùng chung 1 phím tắt, dẫn đến bị xung đột.

Sau khi chỉnh bộ phím tắt theo mong muốn của mình, bạn có thể chọn biểu tượng hình bánh răng (bên phải dòng Active settings để save lại dùng sau này hoặc trên máy khác). Bên dưới là một số phím tắt sẽ được dùng thường xuyên

  • Ctrl+D: mở nhanh một file chứ hàm nào đó chỉ bằng cách để con trỏ chuột vào ngay tên hàm trong editor rồi nhấn tổ hợp phím này.
  • Ctrl+F hoặc Ctrl+H: mở cửa sổ tìm kiếm và thay thế (Find and Replace)
  • F5: chạy file code (và cũng là nút để chạy lệnh tiếp theo khi debug)
  • Ctrl+R: comment dòng đang có con trỏ chuột (thật ra là nó thêm vào % ngay trước dòng đó)
  • Ctrl+T: bỏ comment dòng đang có con trỏ chuột (thật ra là nó bớt đi 1 dấu % ngay trước dòng đó)

Sau khi tùy chỉnh, bạn cần nhấn Apply > OK.

Đổi thư mục mặc định mỗi lần mở matlab

Mỗi lần mở matlab lên, thư mục mặc định sẽ được mở trong Current Folder, để có thể đổi nó đến thư mục của dự án mà bạn đang làm hãy vào Home > Preferences > MATLAB > General

Đổi lại thư mục mặc định.

  • Location based on MATLAB startup rules: mở thư mục mặc định của MATLAB.
  • Last working folder from previous MATLAB session: mở thư mục mà lần tắt matlab trước đây bạn đang làm dở.
  • Cái thứ 3 là nơi bạn có thể chọn thư mục mà bạn muốn (nhấn vào nút )

Deleting files, bạn chọn Move to the Recycle Bin (xóa vào thùng rác của hệ thống) hoặc Delete permanently (xóa vĩnh viễn khỏi hệ thống)

Sau khi tùy chỉnh, bạn cần nhấn Apply > OK.

matlab
tự học matlab
Top